Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «θα πληρώσει πολύ βαρύ τίμημα για αυτή την παράνομη και ανήθικη συμπεριφορά»
Νέο γύρο δασμών σε περισσότερους από 60 εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών, μεταξύ των οποίων και η Ευρωπαϊκή Ένωση, ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump, υιοθετώντας νέα νομική βάση, μετά τη λήξη του προσωρινού δασμολογικού καθεστώτος που είχε επιβληθεί νωρίτερα φέτος. Για την ΕΕ το νέο καθεστώς προβλέπει συνολικό δασμό 10% και διατηρεί τις βασικές προβλέψεις της εμπορικής συμφωνίας που είχαν συνάψει οι δύο πλευρές πριν από έναν χρόνο στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.
Ο Trump υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «βάζει συνεχώς στο στόχαστρο τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες», αναφέροντας πως η Apple έχει δεχθεί πρόστιμα ύψους 15 δισ. δολαρίων, η Meta 3 δισ. δολαρίων και η Amazon 2,5 δισ. δολαρίων. Υποστήριξε ακόμη ότι η Google ενημερώθηκε για νέο πρόστιμο ύψους 1 δισ. δολαρίων, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, ανεβάζει το συνολικό ύψος των κυρώσεων που της έχουν επιβληθεί σε περισσότερα από 18 δισ. δολάρια.
«Αυτή η παράνομη και βαθιά μεροληπτική πρακτική έφτασε σε αυτό το επίπεδο κατά τον πρώτο χρόνο της κυβέρνησης του “Sleepy Joe” Biden, όμως δεν πρόκειται να συνεχιστεί όσο βρίσκομαι εγώ στον Λευκό Οίκο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν αποτελούν τον κουμπαρά της Ευρώπης» και ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα κινήσει άμεσα τη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 301, υποστηρίζοντας ότι η πρακτική της ΕΕ ισοδυναμεί με «ληστεία εις βάρος των αμερικανικών επιχειρήσεων και, κατ’ επέκταση, των Αμερικανών φορολογουμένων».
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «θα πληρώσει πολύ βαρύ τίμημα για αυτή την παράνομη και ανήθικη συμπεριφορά», τονίζοντας πως οι κυρώσεις θα ανατραπούν πλήρως, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση προτίθεται να επιβάλει σημαντικούς εισαγωγικούς δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα το συντομότερο δυνατό.
Ο Trump ολοκλήρωσε την ανάρτησή του με το μήνυμα: «Μείνετε συντονισμένοι!».
Νέο εμπορικό σοκ: Δασμοί έως 12,5% σε 60 χώρες, έμφραγμα στην Ευρώπη, οργή στη Βραζιλία
Η κυβέρνηση του Προέδρου Donald Trump επέβαλε από την Παρασκευή νέους δασμούς 10% και 12,5% σε προϊόντα που εισάγονται από 60 εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα, επικαλούμενη ανεπαρκή εφαρμογή των κανόνων για την απαγόρευση της καταναγκαστικής εργασίας, προκαλώντας οικονομικό έμφραγμα στις Βρυξέλλες και την οργισμένη αντίδραση της Βραζιλίας.
Οι νέοι δασμοί τέθηκαν σε ισχύ αμέσως μετά τη λήξη του προσωρινού οριζόντιου δασμού 10% που ίσχυε για όλες σχεδόν τις εισαγωγές.
Η κίνηση αποτελεί τη νεότερη προσπάθεια του Λευκού Οίκου να επαναφέρει το όραμα του Donald Trump για ένα σχεδόν καθολικό δασμολογικό καθεστώς, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο να ακυρώσει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς ύψους 10%-50%, οι οποίοι είχαν επιβληθεί πέρυσι με βάση τη νομοθεσία περί εθνικής έκτακτης ανάγκης με στόχο τη μείωση του αμερικανικού εμπορικού ελλείμματος.
Δασμοί σχεδόν σε όλες τις εισαγωγές
Οι νέοι δασμοί, που ανακοινώθηκαν μέσω της Επίσημης Εφημερίδας της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης (Federal Register), καλύπτουν το 99,4% των εισαγωγών των ΗΠΑ, προβλέποντας ωστόσο σημαντικές εξαιρέσεις για προϊόντα όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και ορισμένα τρόφιμα.
Το νέο καθεστώς επιβλήθηκε βάσει του άρθρου 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974 (Trade Act of 1974), επιτρέποντας στην κυβέρνηση να διατηρήσει ένα ελάχιστο επίπεδο δασμών σχεδόν σε όλες τις εισαγωγές, παρά την πρόσφατη δικαστική ήττα.
Η συγκεκριμένη νομική βάση θεωρείται επίσης περισσότερο θωρακισμένη απέναντι σε νέες δικαστικές προσφυγές, καθώς έχει επιβιώσει από προηγούμενες δικαστικές αμφισβητήσεις.
Ο προσωρινός παγκόσμιος δασμός 10% εξέπνευσε στις 12:01 π.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής) της Παρασκευής, έπειτα από ισχύ 150 ημερών.
Την ίδια ακριβώς στιγμή ενεργοποιήθηκαν οι νέοι δασμοί, ενώ τα εμπορεύματα που βρίσκονταν ήδη σε μεταφορά εξαιρέθηκαν έως τις 28 Ιουλίου.
Η Ουάσιγκτον επικαλείται την καταναγκαστική εργασία
Ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Jamieson Greer, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζουν εδώ και σχεδόν έναν αιώνα αυστηρή απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία και υποστήριξε ότι έχει έρθει η ώρα και οι εμπορικοί εταίροι της χώρας να πράξουν το ίδιο.
Όπως ανέφερε, η νέα πολιτική αποσκοπεί τόσο στην αντιμετώπιση μιας παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσο και στη διόρθωση μιας στρέβλωσης του διεθνούς εμπορίου, προς όφελος των εργαζομένων.
Ο Jamieson Greer είχε προηγουμένως διαβεβαιώσει ότι για τις χώρες που έχουν ήδη συνάψει εμπορικές συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, οι νέοι δασμοί δεν θα υπερβούν τα ανώτατα όρια που προβλέπονται στις συμφωνίες αυτές.
Ποιες χώρες επηρεάζονται
Δασμό 10% επιβάλλουν οι ΗΠΑ σε προϊόντα από την Αργεντινή, το Μπαγκλαντές, τη Βρετανία, την Καμπότζη, τον Καναδά, τον Ισημερινό, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα, την Ινδία, την Ινδονησία, την Ιορδανία, τη Μαλαισία, το Μεξικό, το Πακιστάν, τη Σρι Λάνκα, καθώς και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ταϊβάν, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ελβετία εντάσσονται σε καθεστώς όπου, σε συνδυασμό με τους ήδη ισχύοντες δασμούς του καθεστώτος του «πλέον ευνοούμενου κράτους», η συνολική επιβάρυνση διαμορφώνεται στο 10% ή στο 12,5%.
Οι υπόλοιπες 38 χώρες υπάγονται σε δασμό 12,5%, μεταξύ αυτών το Βιετνάμ και η Κίνα.
Η Ουάσιγκτον κατηγορεί το Πεκίνο ότι κρατά μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας των Ουιγούρων σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, κατηγορία που η κινεζική κυβέρνηση απορρίπτει.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν παράλληλα διαμηνύσει στο Πεκίνο ότι σκοπεύουν να επαναφέρουν σταδιακά τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα στο επίπεδο του 20%, όπως είχε συμφωνηθεί κατά την εμπορική εκεχειρία μεταξύ του Donald Trump και του Xi Jinping τον Νοέμβριο του 2025, χωρίς όμως να τους αυξήσουν περαιτέρω.
Αντιδράσεις από Ευρώπη και συμμάχους
Η επιβολή των νέων δασμών προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από αρκετούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Kaja Kallas, χαρακτήρισε τους νέους δασμούς σοκ για την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι η αιτιολόγηση της Ουάσιγκτον δεν ευσταθεί.
Όπως δήλωσε στο Reuters στο περιθώριο των υπουργικών συναντήσεων της ASEAN στη Μανίλα, οι εργασιακές συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες, με κατοχυρωμένες άδειες και ισχυρή προστασία των εργαζομένων, γεγονός που καθιστά, όπως είπε, αβάσιμη την επιχειρηματολογία των ΗΠΑ.
Η Αυστραλία και η Βραζιλία χαρακτήρισαν επίσης τους δασμούς αδικαιολόγητους και ανακοίνωσαν ότι θα επιδιώξουν την άρση τους, ενώ η Νορβηγία δήλωσε ότι δεν υπάρχει καμία βάση για την επιβολή τους.
Ο Καναδάς, που είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπος με νέους δασμούς ύψους 20 δισ. δολαρίων νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, αντέδρασε πιο συγκρατημένα. Ο αρμόδιος υπουργός για το εμπόριο με τις ΗΠΑ, Dominic LeBlanc, δήλωσε ότι η χώρα θα συνεχίσει τις διαβουλεύσεις με την Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας λύσεις προς αμοιβαίο όφελος.
Νομικά πιο ισχυρό το νέο πλαίσιο
Η πρώην σύμβουλος εμπορίου του Λευκού Οίκου, Kelly Ann Shaw, εκτίμησε ότι οι νέοι δασμοί κινούνται σε μεγάλο βαθμό εντός των προσδοκιών της αγοράς, επισημαίνοντας ότι προστέθηκαν ακόμη 471 προϊόντα στη λίστα εξαιρέσεων.
Κατά την ίδια, για εταίρους όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ανώτατα όρια που έχουν συμφωνηθεί σημαίνουν ότι οι νέοι δασμοί είναι τελικά χαμηλότεροι από εκείνους που θα μπορούσαν να είχαν επιβληθεί βάσει του προηγούμενου σχεδιασμού.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Donald Trump απέρριψε τις αιτιάσεις ότι οι νέοι δασμοί αποτελούν απλώς αντικατάσταση των προσωρινών μέτρων που έληξαν, παρά τη χρονική σύμπτωση και την παρόμοια δομή τους.
Υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζουν πολύ αυστηρότερους κανόνες για την απαγόρευση προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία, γεγονός που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος των αμερικανικών επιχειρήσεων.
Ο δικηγόρος εμπορικού δικαίου Ryan Majerus εκτίμησε ότι το νέο πλαίσιο θα είναι δυσκολότερο να ανατραπεί δικαστικά, καθώς το άρθρο 301 έχει ήδη επιβεβαιωθεί σε προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις και παρέχει στην κυβέρνηση μεγάλη ευελιξία στην προσαρμογή των δασμών.
Εκτεταμένες εξαιρέσεις
Παρά την ευρεία εφαρμογή των νέων μέτρων, εξαιρούνται σημαντικές κατηγορίες προϊόντων, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα, ορισμένα τρόφιμα, καθώς και προϊόντα που ήδη υπάγονται στους δασμούς εθνικής ασφάλειας του άρθρου 232, μεταξύ των οποίων τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και ο χαλκός.
Εκτός του νέου καθεστώτος παραμένουν επίσης τα αεροσκάφη και τα εξαρτήματά τους, τα κρίσιμα ορυκτά, καθώς και τα προϊόντα που συμμορφώνονται με τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά (USMCA), λόγω της υψηλής αλληλεξάρτησης της βορειοαμερικανικής εφοδιαστικής αλυσίδας και του σημαντικού ποσοστού αμερικανικής προστιθέμενης αξίας που περιέχουν.
Οικονομικό έμφραγμα στην Ευρώπη
Σε κατάσταση απόλυτου σοκ βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το αιφνιδιαστικό χτύπημα των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες επέβαλαν νέους, εξοντωτικούς δασμούς.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas απαίτησε αμέσως επίσημες και σαφείς εξηγήσεις από την Ουάσινγκτον, εκφράζοντας την έντονη δυσφορία των Βρυξελλών για την απροσδόκητη αυτή τροπή.
Ολέθριος αθέτηση της συμφωνίας
Η Kaja Kallas δεν έκρυψε την οργή της για την τακτική της αμερικανικής πλευράς, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση του Ουάσιγκτον αποτελεί πλήρη αιφνιδιασμό.
Όπως δήλωσε η ίδια, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε συνάψει μια συγκεκριμένη συμφωνία με την Αμερική, την οποία και τήρησε στο ακέραιο, με αποτέλεσμα η μονομερής αθέτησή της να συνιστά μια ιδιαίτερα δυσάρεστη και επικίνδυνη έκπληξη.
Βραζιλία κατά Trump: «Αυθαίρετοι και αδικαιολόγητοι οι νέοι δασμοί» – Προσφεύγει στον ΠΟΕ και απειλεί με αντίμετρα
Η κυβέρνηση της Βραζιλίας απέρριψε τους νέους δασμούς που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη χώρα και σε ακόμη 59 εμπορικούς εταίρους με το επιχείρημα της ανεπαρκούς αντιμετώπισης της καταναγκαστικής εργασίας, χαρακτηρίζοντάς τους «αυθαίρετους» και «αδικαιολόγητους».
Σε ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση του Προέδρου Luiz Inacio Lula da Silva υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον, αδυνατώντας να βρει επαρκή νομική βάση στο αμερικανικό δίκαιο για να στηρίξει την προστατευτική εμπορική πολιτική της, επέλεξε να εργαλειοποιήσει ένα ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας για τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα.
Προσφυγή στον ΠΟΕ και ενεργοποίηση του νόμου περί αμοιβαιότητας
Η κυβέρνηση της Βραζιλίας ανακοίνωσε ότι θα ενεργοποιήσει άμεσα τα εργαλεία αντίδρασης που προβλέπει ο λεγόμενος «Νόμος περί Αμοιβαιότητας» (Reciprocity Law), ενώ παράλληλα θα προσφύγει στον μηχανισμό επίλυσης διαφορών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), αμφισβητώντας τη νομιμότητα των αμερικανικών μέτρων.
Οι νέοι δασμοί έρχονται να προστεθούν σε ξεχωριστό πακέτο μέτρων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση Donald Trump την προηγούμενη εβδομάδα, όταν επέβαλε επιπλέον δασμό 25% σε σειρά βραζιλιάνικων προϊόντων, επικαλούμενη αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και στοχεύοντας ειδικά τη μεγαλύτερη οικονομία της Νότιας Αμερικής.
Η νέα κλιμάκωση εντείνει περαιτέρω την εμπορική αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μπραζίλιας, με τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση να προαναγγέλλει ότι θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα νομικά και εμπορικά μέσα για να αμφισβητήσει τις αμερικανικές αποφάσεις.
www.bankingnews.gr
Ο Trump υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «βάζει συνεχώς στο στόχαστρο τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες», αναφέροντας πως η Apple έχει δεχθεί πρόστιμα ύψους 15 δισ. δολαρίων, η Meta 3 δισ. δολαρίων και η Amazon 2,5 δισ. δολαρίων. Υποστήριξε ακόμη ότι η Google ενημερώθηκε για νέο πρόστιμο ύψους 1 δισ. δολαρίων, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, ανεβάζει το συνολικό ύψος των κυρώσεων που της έχουν επιβληθεί σε περισσότερα από 18 δισ. δολάρια.
«Αυτή η παράνομη και βαθιά μεροληπτική πρακτική έφτασε σε αυτό το επίπεδο κατά τον πρώτο χρόνο της κυβέρνησης του “Sleepy Joe” Biden, όμως δεν πρόκειται να συνεχιστεί όσο βρίσκομαι εγώ στον Λευκό Οίκο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν αποτελούν τον κουμπαρά της Ευρώπης» και ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα κινήσει άμεσα τη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 301, υποστηρίζοντας ότι η πρακτική της ΕΕ ισοδυναμεί με «ληστεία εις βάρος των αμερικανικών επιχειρήσεων και, κατ’ επέκταση, των Αμερικανών φορολογουμένων».
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «θα πληρώσει πολύ βαρύ τίμημα για αυτή την παράνομη και ανήθικη συμπεριφορά», τονίζοντας πως οι κυρώσεις θα ανατραπούν πλήρως, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση προτίθεται να επιβάλει σημαντικούς εισαγωγικούς δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα το συντομότερο δυνατό.
Ο Trump ολοκλήρωσε την ανάρτησή του με το μήνυμα: «Μείνετε συντονισμένοι!».
Νέο εμπορικό σοκ: Δασμοί έως 12,5% σε 60 χώρες, έμφραγμα στην Ευρώπη, οργή στη Βραζιλία
Η κυβέρνηση του Προέδρου Donald Trump επέβαλε από την Παρασκευή νέους δασμούς 10% και 12,5% σε προϊόντα που εισάγονται από 60 εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα, επικαλούμενη ανεπαρκή εφαρμογή των κανόνων για την απαγόρευση της καταναγκαστικής εργασίας, προκαλώντας οικονομικό έμφραγμα στις Βρυξέλλες και την οργισμένη αντίδραση της Βραζιλίας.
Οι νέοι δασμοί τέθηκαν σε ισχύ αμέσως μετά τη λήξη του προσωρινού οριζόντιου δασμού 10% που ίσχυε για όλες σχεδόν τις εισαγωγές.
Η κίνηση αποτελεί τη νεότερη προσπάθεια του Λευκού Οίκου να επαναφέρει το όραμα του Donald Trump για ένα σχεδόν καθολικό δασμολογικό καθεστώς, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο να ακυρώσει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς ύψους 10%-50%, οι οποίοι είχαν επιβληθεί πέρυσι με βάση τη νομοθεσία περί εθνικής έκτακτης ανάγκης με στόχο τη μείωση του αμερικανικού εμπορικού ελλείμματος.
Δασμοί σχεδόν σε όλες τις εισαγωγές
Οι νέοι δασμοί, που ανακοινώθηκαν μέσω της Επίσημης Εφημερίδας της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης (Federal Register), καλύπτουν το 99,4% των εισαγωγών των ΗΠΑ, προβλέποντας ωστόσο σημαντικές εξαιρέσεις για προϊόντα όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και ορισμένα τρόφιμα.
Το νέο καθεστώς επιβλήθηκε βάσει του άρθρου 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974 (Trade Act of 1974), επιτρέποντας στην κυβέρνηση να διατηρήσει ένα ελάχιστο επίπεδο δασμών σχεδόν σε όλες τις εισαγωγές, παρά την πρόσφατη δικαστική ήττα.
Η συγκεκριμένη νομική βάση θεωρείται επίσης περισσότερο θωρακισμένη απέναντι σε νέες δικαστικές προσφυγές, καθώς έχει επιβιώσει από προηγούμενες δικαστικές αμφισβητήσεις.
Ο προσωρινός παγκόσμιος δασμός 10% εξέπνευσε στις 12:01 π.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής) της Παρασκευής, έπειτα από ισχύ 150 ημερών.
Την ίδια ακριβώς στιγμή ενεργοποιήθηκαν οι νέοι δασμοί, ενώ τα εμπορεύματα που βρίσκονταν ήδη σε μεταφορά εξαιρέθηκαν έως τις 28 Ιουλίου.
Η Ουάσιγκτον επικαλείται την καταναγκαστική εργασία
Ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Jamieson Greer, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζουν εδώ και σχεδόν έναν αιώνα αυστηρή απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία και υποστήριξε ότι έχει έρθει η ώρα και οι εμπορικοί εταίροι της χώρας να πράξουν το ίδιο.
Όπως ανέφερε, η νέα πολιτική αποσκοπεί τόσο στην αντιμετώπιση μιας παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων όσο και στη διόρθωση μιας στρέβλωσης του διεθνούς εμπορίου, προς όφελος των εργαζομένων.
Ο Jamieson Greer είχε προηγουμένως διαβεβαιώσει ότι για τις χώρες που έχουν ήδη συνάψει εμπορικές συμφωνίες με την Ουάσιγκτον, οι νέοι δασμοί δεν θα υπερβούν τα ανώτατα όρια που προβλέπονται στις συμφωνίες αυτές.
Ποιες χώρες επηρεάζονται
Δασμό 10% επιβάλλουν οι ΗΠΑ σε προϊόντα από την Αργεντινή, το Μπαγκλαντές, τη Βρετανία, την Καμπότζη, τον Καναδά, τον Ισημερινό, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα, την Ινδία, την Ινδονησία, την Ιορδανία, τη Μαλαισία, το Μεξικό, το Πακιστάν, τη Σρι Λάνκα, καθώς και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ταϊβάν, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ελβετία εντάσσονται σε καθεστώς όπου, σε συνδυασμό με τους ήδη ισχύοντες δασμούς του καθεστώτος του «πλέον ευνοούμενου κράτους», η συνολική επιβάρυνση διαμορφώνεται στο 10% ή στο 12,5%.
Οι υπόλοιπες 38 χώρες υπάγονται σε δασμό 12,5%, μεταξύ αυτών το Βιετνάμ και η Κίνα.
Η Ουάσιγκτον κατηγορεί το Πεκίνο ότι κρατά μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας των Ουιγούρων σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, κατηγορία που η κινεζική κυβέρνηση απορρίπτει.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν παράλληλα διαμηνύσει στο Πεκίνο ότι σκοπεύουν να επαναφέρουν σταδιακά τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα στο επίπεδο του 20%, όπως είχε συμφωνηθεί κατά την εμπορική εκεχειρία μεταξύ του Donald Trump και του Xi Jinping τον Νοέμβριο του 2025, χωρίς όμως να τους αυξήσουν περαιτέρω.
Αντιδράσεις από Ευρώπη και συμμάχους
Η επιβολή των νέων δασμών προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από αρκετούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Kaja Kallas, χαρακτήρισε τους νέους δασμούς σοκ για την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι η αιτιολόγηση της Ουάσιγκτον δεν ευσταθεί.
Όπως δήλωσε στο Reuters στο περιθώριο των υπουργικών συναντήσεων της ASEAN στη Μανίλα, οι εργασιακές συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες, με κατοχυρωμένες άδειες και ισχυρή προστασία των εργαζομένων, γεγονός που καθιστά, όπως είπε, αβάσιμη την επιχειρηματολογία των ΗΠΑ.
Η Αυστραλία και η Βραζιλία χαρακτήρισαν επίσης τους δασμούς αδικαιολόγητους και ανακοίνωσαν ότι θα επιδιώξουν την άρση τους, ενώ η Νορβηγία δήλωσε ότι δεν υπάρχει καμία βάση για την επιβολή τους.
Ο Καναδάς, που είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπος με νέους δασμούς ύψους 20 δισ. δολαρίων νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, αντέδρασε πιο συγκρατημένα. Ο αρμόδιος υπουργός για το εμπόριο με τις ΗΠΑ, Dominic LeBlanc, δήλωσε ότι η χώρα θα συνεχίσει τις διαβουλεύσεις με την Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας λύσεις προς αμοιβαίο όφελος.
Νομικά πιο ισχυρό το νέο πλαίσιο
Η πρώην σύμβουλος εμπορίου του Λευκού Οίκου, Kelly Ann Shaw, εκτίμησε ότι οι νέοι δασμοί κινούνται σε μεγάλο βαθμό εντός των προσδοκιών της αγοράς, επισημαίνοντας ότι προστέθηκαν ακόμη 471 προϊόντα στη λίστα εξαιρέσεων.
Κατά την ίδια, για εταίρους όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ανώτατα όρια που έχουν συμφωνηθεί σημαίνουν ότι οι νέοι δασμοί είναι τελικά χαμηλότεροι από εκείνους που θα μπορούσαν να είχαν επιβληθεί βάσει του προηγούμενου σχεδιασμού.
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Donald Trump απέρριψε τις αιτιάσεις ότι οι νέοι δασμοί αποτελούν απλώς αντικατάσταση των προσωρινών μέτρων που έληξαν, παρά τη χρονική σύμπτωση και την παρόμοια δομή τους.
Υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εφαρμόζουν πολύ αυστηρότερους κανόνες για την απαγόρευση προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία, γεγονός που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό σε βάρος των αμερικανικών επιχειρήσεων.
Ο δικηγόρος εμπορικού δικαίου Ryan Majerus εκτίμησε ότι το νέο πλαίσιο θα είναι δυσκολότερο να ανατραπεί δικαστικά, καθώς το άρθρο 301 έχει ήδη επιβεβαιωθεί σε προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις και παρέχει στην κυβέρνηση μεγάλη ευελιξία στην προσαρμογή των δασμών.
Εκτεταμένες εξαιρέσεις
Παρά την ευρεία εφαρμογή των νέων μέτρων, εξαιρούνται σημαντικές κατηγορίες προϊόντων, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα, ορισμένα τρόφιμα, καθώς και προϊόντα που ήδη υπάγονται στους δασμούς εθνικής ασφάλειας του άρθρου 232, μεταξύ των οποίων τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και ο χαλκός.
Εκτός του νέου καθεστώτος παραμένουν επίσης τα αεροσκάφη και τα εξαρτήματά τους, τα κρίσιμα ορυκτά, καθώς και τα προϊόντα που συμμορφώνονται με τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά (USMCA), λόγω της υψηλής αλληλεξάρτησης της βορειοαμερικανικής εφοδιαστικής αλυσίδας και του σημαντικού ποσοστού αμερικανικής προστιθέμενης αξίας που περιέχουν.
Οικονομικό έμφραγμα στην Ευρώπη
Σε κατάσταση απόλυτου σοκ βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το αιφνιδιαστικό χτύπημα των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες επέβαλαν νέους, εξοντωτικούς δασμούς.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas απαίτησε αμέσως επίσημες και σαφείς εξηγήσεις από την Ουάσινγκτον, εκφράζοντας την έντονη δυσφορία των Βρυξελλών για την απροσδόκητη αυτή τροπή.
Ολέθριος αθέτηση της συμφωνίας
Η Kaja Kallas δεν έκρυψε την οργή της για την τακτική της αμερικανικής πλευράς, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση του Ουάσιγκτον αποτελεί πλήρη αιφνιδιασμό.
Όπως δήλωσε η ίδια, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε συνάψει μια συγκεκριμένη συμφωνία με την Αμερική, την οποία και τήρησε στο ακέραιο, με αποτέλεσμα η μονομερής αθέτησή της να συνιστά μια ιδιαίτερα δυσάρεστη και επικίνδυνη έκπληξη.
Βραζιλία κατά Trump: «Αυθαίρετοι και αδικαιολόγητοι οι νέοι δασμοί» – Προσφεύγει στον ΠΟΕ και απειλεί με αντίμετρα
Η κυβέρνηση της Βραζιλίας απέρριψε τους νέους δασμούς που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη χώρα και σε ακόμη 59 εμπορικούς εταίρους με το επιχείρημα της ανεπαρκούς αντιμετώπισης της καταναγκαστικής εργασίας, χαρακτηρίζοντάς τους «αυθαίρετους» και «αδικαιολόγητους».
Σε ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση του Προέδρου Luiz Inacio Lula da Silva υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον, αδυνατώντας να βρει επαρκή νομική βάση στο αμερικανικό δίκαιο για να στηρίξει την προστατευτική εμπορική πολιτική της, επέλεξε να εργαλειοποιήσει ένα ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας για τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα.
Προσφυγή στον ΠΟΕ και ενεργοποίηση του νόμου περί αμοιβαιότητας
Η κυβέρνηση της Βραζιλίας ανακοίνωσε ότι θα ενεργοποιήσει άμεσα τα εργαλεία αντίδρασης που προβλέπει ο λεγόμενος «Νόμος περί Αμοιβαιότητας» (Reciprocity Law), ενώ παράλληλα θα προσφύγει στον μηχανισμό επίλυσης διαφορών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), αμφισβητώντας τη νομιμότητα των αμερικανικών μέτρων.
Οι νέοι δασμοί έρχονται να προστεθούν σε ξεχωριστό πακέτο μέτρων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση Donald Trump την προηγούμενη εβδομάδα, όταν επέβαλε επιπλέον δασμό 25% σε σειρά βραζιλιάνικων προϊόντων, επικαλούμενη αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και στοχεύοντας ειδικά τη μεγαλύτερη οικονομία της Νότιας Αμερικής.
Η νέα κλιμάκωση εντείνει περαιτέρω την εμπορική αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μπραζίλιας, με τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση να προαναγγέλλει ότι θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα νομικά και εμπορικά μέσα για να αμφισβητήσει τις αμερικανικές αποφάσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών